آرا هنر فاخر ایرانی

هنر فاخر ایرانی هدیه دهیم

تولید صنایع دستی ، درگیر میان سنت‌ و قانون

:به اشتراک بگذارید

تولید صنایع دستی در ایران تا دهه‌های اخیر، فعالیتی فردی بود. استادکاران به تولید محصولاتی دست می‌زدند که در همان منطقه خریداری می‌شد. البته تک و توک مغازه‌هایی هم در شهرهای توریستی این آثار را عرضه می‌کردند. با گذشت زمان و افزایش توجه به این آثار، تولید صنایع دستی مورد توجه قرار گرفت. تلاش‌های بسیاری برای گسترش این فعالیت‌ها در ایران از اواسط دهه 70 آغاز شد. تولید صنایع دستی برای کشوری همچون ایران اهمیت  ارزش زیادی دارد.

نخست اینکه گسترش و افزایش صنایع دستی ایرانی، با توجه به علاقه بازار جهانی، راهی آسان را برای صدور این محصولات فراهم می‌کند. موضوعی که هم باعث ارزآوری می‌شود و هم بازتاب‌های فرهنگی بسیاری دارد. تماشای این آثار، خرید و صحبت درباره آنها ناخودآگاه افراد را با ایران و فرهنگ و تمدن آن آشنا می‌سازد. یعنی تولید صنایع دستی هم به لحاظ اقتصادی و هم به لحاظ فرهنگی، برای کشور سود دارد.

نقش استادکاران در تولید صنایع دستی

تولید صنایع دستی در ایران تا سال‌ها فقط به روش سنتی انجام می‌شد. در شهرها و روستاها افراد برای امرار معاش و ادامه شغل پدران و نیاکان خود این کار را انجام می‌دادند. آموزش‌ها سینه به سینه و به روش استادی-شاگردی بود و دولت‌ها نقشی در این میان نداشتند.

در بهمن سال 1364 سازمان میراث فرهنگی شکل گرفت. هر چند به مرور زمان فعالیت های آن گسترش پیدا کرد و امروزه در حوزه گردشگری هم فعالیت‌های بسیاری دارد اما در ابتدا بیشترین تلاش این مجموعه بر حفظ صنایع دستی، گسترش تولید و تلاش برای صادرات آنها بود.

این اتفاق پس از آن مورد توجه دولت قرار گرفت که با درگذشت استادکاران، بسیاری از رشته‌های صنایع دستی نابود و به فراموشی سپرده شد. جوانان به واسطه درآمد اندک این حرفه تمایلی به ادامه کارهای هنری نداشتند. مهاجرت از روستاها به شهرها افزایش چشمگیری پیدا کرده بود و هنرهای کهن، روزگاری نامساعد داشتند.

با گسترش صادرات و بازار صنایع دستی ایرانی در کشورهای همسایه و سپس در دیگر نقاط جهان، اقبال عمومی نسبت به تولید صنایع دستی تغییر پیدا کرد. با حمایت‌های هرچند اندک دولتی و اعطای وام‌های بلندمدت، بسیاری از افراد دوباره در این راه قدم گذاشتند. جان تازه‌ای در رگ‌های صنایع دستی دمیده شد.

امروزه افراد می‌توانند با کسب مجوزها لازم، به شکلی کاملا قانونی به تولید صنایع دستی بپردازند. همچنین امکان استفاده از بیمه برای شاغلان در این عرصه فراهم شده است. کارآفرینان بسیاری هم در کشور مشغول به کارند که هنرها و صنایع دستی خود را برای اشتغال برگزیده‌‌اند.

تولید صنایع دستی گلی

تولید صنایع دستی ،‌ راهی برای نجات اقتصاد

سال‌هاست که کارشناسان به این نتیجه رسیده‌اند که تولید آثار هنری می‌تواند به صادرات و به تبع آن اقتصاد ایران کمک بزرگی کند. آثار تولید شده در حوزه صنایع دستی، به واسطه آنکه معمولا مواد اولیه ارزانی دارند، سود قابل ملاحظه‌ای را در صادرات به همراه دارند. البته مهم‌ترین مشکل در این میان، زمانی است که برای خلق این آثار صرف می‌شود. سود صنایع دستی در درازمدت محقق می‌شود. ضمن اینکه اگر فقط برای عرضه در بازار داخلی تولید شود،‌ درآمد چندانی برای تولید‌کنندگان به همراه ندارد.  

با این اوصاف، چون این آثار بخشی از هویت این مرز و بوم را به نمایش می‌گذارند، باید برای حفظ و گسترش آنها تلاش کرد. در حال حاضر کارگاه‌های مجهزی در کشور برای تولید صنایع دستی شهرهای مختلف ایجاد شده است و در مواردی دولت اقدام به این کار کرده و در مواردی هم بخش خصوصی پای کار است.

این گروه‌های سعی دارند با فراهم کردن ابزارهای لازم برای تولید، افراد بیشتری مشغول به کار شوند. همچنین سرعت تولید صنایع دستی در این میان افزایش و سود بیشتری به همراه خواهد داشت.

هرچند عده‌ای حضور دولت و کارگاه‌های مجهز را با اصل فعالیت‌های هنری و سنتی در تضاد می‌دانند اما بی‌شک برای حضور پررنگ‌تر در عرصه‌های جهانی باید فعالیت‌ها و زیرساخت‌ها را گسترش داد. در حال حاضر برخی از رشته‌های صنایع دستی به دانشگاه‌ها هم راه پیدا کرده‌اند و به شکل آکادمیک آموزش داده می‌شود. می‌توان سنت و مدرنیته را با روشی درست در هم‌آمیخت. با این کار قطعا راه نجاتی برای حفظ صنایع دستی کشور پیدا می‌شود و موفقیت‌های تولیدکنندگان افزایش می‌یابد. ضمن اینکه حضور دولت یا وجود سرمایه‌گذارانی آگاه، نظارتی بر تولید ایجاد می‌کند. نظارتی که در مواردی قطعا به بهبود کیفیت در تولید صنایع دستی منجر می‌شود. همچنین دست سودجویان را از بازار کوتاه و باعث حفظ اصالت آثار می‌شود.

سایر مقالات

نظرات کاربران (0)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *